مهم‌ترين فرد اين خاندان در عصر غيبت صغرى ، ابو سهل اسماعيل بن على ( 237 - 311 ق ) است كه در زمان خود از بزرگان و رؤساى شيعه ، و از مشاهير متكلمان اماميه و از شاعران و نويسندگان بنام بود و علاوه بر رياست جامعهء شيعه در بغداد ، و اشتغال به فعاليت‌هاى علمى ، برخى مناصب ادارى را نيز برعهده داشت . به‌نظر مىرسد اشتغال او در اين مناصب هم زمان با وزارت ابن فرات اول بوده است . حضور ابو سهل در اهواز ، طى سال‌هاى نخستين وزارت ابن فرات ، حدود 300 تا 303 ق ، مىتواند شاهدى بر تصدى او در امور ادارى و ديوانى خارج از بغداد باشد . « 1 » با اين حال اطلاعات دقيقى دربارهء مشاغل ادارى وى در اين تاريخ و پيش از آن در دست نداريم ؛ اما تأكيد برخى رجال‌نويسان در خصوص موقعيت ادارى حائز اهميت او و اين‌كه جايگاه او در ميان كاتبان و ديوانيان ، تالى تلو مقام وزيران بوده « 2 » بيانگر اين است كه وى در سال‌هاى نخست خلافت المقتدر ، و وزارت‌هاى ابن فرات ، نفوذ قابل توجهى در دربار داشته است . حدود سال 311 ق ، و در سومين دورهء وزارت على بن فرات ، او باتوجه به مشاغل ديوانىاش ، از جانب وزير ، مأمور رسيدگى به حساب‌هاى مالى وزير بر كنار شده ، گرديد و ظاهرا در همين زمان بود كه ابن فرات امارت قريه مبارك ، احتمالا از توابع واسط ، را به وى سپرد . « 3 » ابو جعفر محمد برادر ابو سهل نوبختى ، از فرهيختگان شعر و ادب ، نيز داراى مشاغل ديوانى بود . او با ابن الرومى ، شاعر بزرگ اين عصر و با تمايلات شيعى ، روابط نزديك و مكاتبات شعرى داشت . از يكى از مدايح اين شاعر درباره

--> ( 1 ) . او در اهواز در طى سال‌هاى قبل از 301 و 303 ق مباحثات و مناظراتى با منصور حلاج و ابو على جبائى ، رئيس متكلمين معتزله داشت كه حاكى از حضور وى در اهواز طى اين سال‌ها مىباشد . ر . ك : طوسى ، الفهرست ، ص 58 و نجاشى ، رجال ، ص 23 . ( 2 ) . قرطبى ، صلة تاريخ طبرى ، ص 39 . ( 3 ) . ر . ك : جاسم حسين ، همان ، ص 198 .